Zarf (Belirteç) Nedir?

Ana Sayfa » Eğitim » Zarf (Belirteç) Nedir?
Zarf (Belirteç) Nedir?

ZARF (BELİRTEÇ)

 

Sıfatlardan, kendiyle aynı görevdeki kelimelerden (zarflardan), fiillerden veya fiilimsilerden önce gelerek onların özelliklerini, zamanını, yönünü, miktarını belirten sözcüklere zarf (belirteç) denir.

Örnek

» Öğrenciler girdiği dersi dinliyor.
» Öğrenciler girdiği dersi dikkatlice dinliyor.

Yukarıdaki ilk cümlede belirtilen “dinleme” eyleminin yapıldığını anlıyoruz ancak bu eylemin nasıl, ne zaman veya ne kadar yapıldığı belirtilmemiştir. İkinci cümlede ise okuma eyleminin dikkatlice yapıldığı belirtilmiştir ve zarf kullanılmıştır.

 

Zarfların Özellikleri

>  Zarflar, sıfatlarda olduğu gibi tek başlarına kullanıldığı durumlarda isim görevindedir. Zarf görevini cümle içinde kullanılışına göre kazanır.

Bir sözcük fiille bağlantılı ve fiili niteliyorsa zarf; isimle bağlantılı olup ve ismi niteliyorsa sıfat görevindedir.

Örnek

» hızlı (isim)
» Kardeşim, oyunu hızlı öğrendi. (öğrenme fiilini nitelediği için zarf)
» Kardeşim, hızlı motosikletleri çok seviyor. (motosiklet ismini nitelediği için sıfat)

>  Cümle içinde genellikle zarf tümleci olarak kullanılırlar.

>  Zarflar; durum zarfı, zaman zarfı, miktar zarfı, yer-yön zarfı ve soru zarfı olmak üzere beşe ayrılır:

 

ZARF cesitleri

  1. Durum Zarfları

Fiil ile gerçekleştirilen işi, oluşu veya hareket durumunu, fiilin özelliğini veya sebebini belirten zarflardır. Fiile “nasıl?” veya “neden, niçin, niye?” sorulduğunda cevap verirler.

Örnek

» Gazeteciler toplantıyı dikkatle dinliyordu.
Bu cümlede “dinliyordu” eylemine “nasıl dinliyordu?” sorusunu yönelttiğimizde eylemin “dikkatle” yapıldığı cevabını alıyoruz. “dikkatle” sözcüğü fiilin durumunu belirttiği için durum zarfıdır.

» Derse geç kaldığını anlayınca koşarak gelmiş. (nasıl gelmiş? → koşarak)
» Genç solist şarkıyı harika söylüyordu. (nasıl söylüyordu? → harika)
 

  1. Zaman Zarfları

Fiilin bildirdiği işin, oluşunu veya hareketin zamanını belirten zarflara zaman zarfları denir. Fiille sorulan “ne zaman?” sorusuna cevap verir.

 

Örnek

» Soğuk hava yarın başlayacak.

Bu cümlede “başlayacak” eylemine “ne zaman başlayacak?” sorusunu yöneltirsek eylemin “yarın” olduğu cevabını alıyoruz. “yarın” sözcüğü fiilin zamanını belirttiği için zaman zarfıdır.

» Haftada iki gün spor yapmalıyız. (ne zaman yapmalıyız? → haftada iki gün)

» Sınavlar ekimde yapılacak. (ne zaman yapılacak? → ekimde)

 

  1. Yer-Yön Zarfları

Fiilleri veya fiilimsileri yer-yön bakımından belirtmeye yarayan zarflardır. Fiille sorulan “nereye?” sorusuna cevap verir. Yön zarfları yalın (ek almamış) halde kullanılırlar. “Aşağı, yukarı, içeri, dışarı, ileri, geri, öte, beri, doğru” en çok kullanılan yön zarflarıdır.

Örnek

» Yoldan aşağı koşuyor.
Bu cümlede “koşuyor” eylemine “nereye koşuyor?” sorusunu yöneltince “aşağı” cevabını alıyoruz. “aşağı” sözcüğü fiilin yönünü belirttiği için yer-yön zarfıdır.

» Sabah erken saatte dışarı çıkmış. (nereye çıkmış? → dışarı)
» Küçük kedi içeri girdi. (nereye girdi? → içeri)
 

  1. Miktar (Azlık-Çokluk) Zarfları

Bir sıfatın, bir fiilin, veya kendi türünden olan bir sözcüğün (zarfın) miktarını, ölçüsünü belirten zarflar miktar zarflarıdır. Fiille, sıfata veya zarfa sorulan “ne kadar?” sorusuna cevap verir. “Az, çok, daha, çokça, kadar, bu kadar, biraz, oldukça, pek, pek çok, en, en çok, fazla, epey, epeyce, bayağı” en çok kullanılan miktar zarflarıdır.

Örnek

» Bu yıl kış aylarında hava sıcaklığı çok düşecekmiş.
Bu cümlede “düşecekmiş” eylemine “ne kadar düşecekmiş?” sorusunu yöneltince “çok” cevabını alıyoruz. “çok” sözcüğü fiilin miktarını belirttiği için miktar zarfıdır.

» Çocuklarıyla çok fazla ilgileniyor. (ne kadar ilgileniyor? → çok fazla) (ilgileniyor: fiil)
» Çok büyük bir arsa almış. (ne kadar büyük? → çok) (büyük: sıfat)
» Verdiğim sipariş epey geç geldi. (ne kadar geç? → epey) (geç: zarf)
» Çok yiyerek kilo aldı. (ne kadar yiyerek? → çok) (yiyerek: fiilimsi)

 

  1. Soru Zarfları

Fiilimsileri veya fiilleri soru bakımından belirten zarflardır. Bir cümlede zarfları bulmak için kullandığımız “nasıl, neden, niçin, niye, ne (eylemin nedenini sormak amacıyla kullanılıyorsa), ne zaman, nereye, ne kadar?” cümle içerisinde yer aldıklarında soru zarfı olur.

Örnek

» Mersin’e ne zaman gitmiş?
Bu cümlede “ne zaman” sorusu “gitmiş” fiiline sorulmuştur ve alınacak cevap da “Mersin’e sabah gitmiş.” cümlesindeki gibi zarf olacaktır. Bu yüzden “ne zaman” sözcüğü soru zarfıdır.

» Bu saatte nereye gitmiş?
» Bu bilgisayarı nasıl aldın?
» Maçın başlamasına ne kadar kaldı?

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Zarf (Belirteç) Nedir? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

İsimler (Adlar) Nedir?

İsimler (Adlar) Nedir? 28 Şubat 2018

Totalitarizm Nedir?

Totalitarizm Nedir? 26 Şubat 2018

ÖNE ÇIKAN KATEGORİLER

RASTGELE İÇERİKLER

FACEBOOK'TA BİZ

iyzi - Tüm Hakları Saklıdır