Toprak Tipleri Nelerdir?

Ana Sayfa » Eğitim » Toprak Tipleri Nelerdir?
Toprak Tipleri Nelerdir?

Toprak, tüm canlı türleri için yaşamsal önem taşımaktadır. İnsanların ve hayvanların besin, barınma gibi ihtiyaçlarını karşılayabilmesi için toprağa ihtiyaç duyulur. Toprak: Kimyasal, fiziksel, doğal yollarla parçalanan kayaçların arasına su, hava ve canlı türlerinin girmesiyle oluşan katmandır.

Yeryüzündeki topraklar kayaçların yapısı, dış güçlerin etkinliği ve iklim koşullarına göre üç ana gruba ayrılır. Bu gruplar: Zonal topraklar, azonal topraklar ve intrazonal toprak türleridir.

toprak-tipleri

toprak-tipleri

ZONAL TOPRAKLAR (YERLİ TOPRAKLAR)

Zonal kelimesi İngilizce’deki “zone” kelimesini temsil etmektedir. “Zone” bölge anlamını taşıdığı için belli bir coğrafyada bulunan topraklara zonal ya da yerli topraklar olarak adlandırılır.

  1. Laterit Topraklar

Dönencelerin arasında bulunan nemli ve sıcak iklim bölgesi toprağıdır. Laterit toprakların kimyasal çözünmeleri ileri derecededir. Bunun nedeni toprağın bulunduğu iklimde yağışın ve sıcaklığın fazla olmasıdır. Toprakta bulunan demir bileşikleri yağmurların etkisiyle oksitlendiğinden kiremit kırmızısı rengi almıştır. Ekvatoral coğrafyada bitki örtüsü yoğun olmasına rağmen humus miktarı azdır. Bunun temel nedeni yağış ve sıcaklığın fazla oluşudur.

  1. Kırmızı Topraklar (Terra Rossa Topraklar)

Kalkerli arazilerde ve Akdeniz iklim bölgesinde oluşmuş topraklardır. Kızılçam ile maki ormanlarında altında gelişmiştir. Kireç oranı yıkanma nedeniyle düşüktür ve demiroksit biriktirir. Ülkemizde rengi nedeniyle kırmızı topraklar olarak adlandırılır. Orta verimli topraklar sınıfındadır.

  1. Kahverengi Orman Toprakları

Humus miktarı olarak zengin ve verimli topraklardır. Orta kuşak nemli iklim bölgelerinde geniş yapraklı orman bölgelerinde görülür.

  1. Podzol Toprakları

İğne yapraklı orman altında oluştuğu görülmektedir. Podzol topraklar için soğuk ve nemli iklim gereklidir. Soğuk iklim ve yağışlı olan iklim bölgelerinde: Kuzey Avrupa, Sibirya ve Amerika’da, ülkemizde ise aşırı yağışın olduğu Karadeniz bölgesinde görülür. Aşırı yıkanma nedeniyle verimsiz topraklar sınıfındadır.

  1. Tundra Toprakları

Aynı adı taşıyan tundra iklimi bölgelerinde görülür.  Genel olarak donmuş haldeki topraklardır. Yaz mevsiminde buzların çözülmesiyle toprak üzerinde bataklıklar oluşur. Tarıma elveriş olmadıkları için verimsiz topraklar sınıfına girerler.

  1. Çöl Toprakları

Diğer toprak türlerine göre daha çok kum olmaya yakındır. Tropik ve orta kuşak bölgelerindeki çöllerde görülür. Bu bölgelerde yağışın az ve buharlaşmanın yoğun olması nedeniyle kireçlenme mevcuttur. Verimsiz topraklar sınıfında yer alır.

  1. Kahverengi ve Kestane Renkli Bozkır (Step) Toprakları

Orta kuşakta bulunan karaların iç kısımlarında, yağışın az olduğu yerlerde ve step bitki örtüsünün olduğu yerlerde görülür. Bu toprağın yetiştiği bölgelerde yağışın az olması nedeniyle topraktaki kireç çok derinlerde değildir.

  1. Çernezyom Topraklar (Kara Topraklar)

Yarı nemli orta kuşak bölgelerinde büyük çayırların altında gelişen topraklara kara topraklar (çernezyom) denir. Humus bakımından zengindir ve çok verimli topraklardır. Ülkemizde Kars, Erzurum dolaylarında rastlanmaktadır.

 

İNTRAZONAL TOPRAKLAR

İntrazonal toprakların ortaya çıkmasında yerşekilleri ve ana materyaller önemli rol oynar. Bu topraklarda sadece A ve C horizonları bulunur.

  1. Haloformik Topraklar

Bu topraklar kuraklığın yoğun olduğu bölgelerde, su ve eriyik durumdaki çeşitli tuzların, karbonatların, suyun buharlaşıp toprak üzerinde veya derinlik oluşturarak birikmesiyle oluşur. Tuzlu topraklar ve tuzlu sodik topraklar olarak iki çeşittirler.

  1. Hidroformik Topraklar

Taban suyu seviyesinin yüksek olduğu bölgelerde veya bataklık alanlarında oluşan toprak türüdür.

  1. Kalsimorfik Topraklar

Kireç taşı veya eskiden göl olmuş bölgenin tabanlarındaki killi ve kireçli depolar üzerinde oluşan topraklardır.

 

AZONAL TOPRAKLAR (TAŞINMIŞ TOPRAKLAR)

  1. Alüvyal Topraklar

Akarsuların taşıdığı kum, çakıl ve kil gibi maddelerin birikerek oluşturduğu topraklardır. Toprak mineral ve organik çeşitlilik bakımdan zengin olduğu için verimli toplardandır.

  1. Kolüvyal Topraklar

Dağ yamaçları, çevre etkisiyle ya da zamanla, aşıma uğrayıp parçalanarak dağın eteğine doğru birikirler. Bu ayrışan parçacıklar yağmur ve sel suları ile tabanda birikme yaparak kolüvyal toprakları oluşturur.

  1. Lösler

Kurak iklim bölgelerinde, rüzgarların taşıyarak biriktirdiği malzemelerden oluşan toprak tipidir.

  1. Morenler

Buzullarla birlikte hareket eden malzemelerin, buzulların eridiği yerde biriktirerek oluşturduğu toprak tipidir.

  1. Regosoller

Akarsuların biriktiği kum depolarının, dağ eteklerinde bulunan kum niteliğindeki toprakların, volkanlardan çıkan kum boyutundaki malzemelerin olduğu yerde ortaya çıkan toprak tipidir.

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Toprak Tipleri Nelerdir? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Aydın Sayılı Kimdir?

Aydın Sayılı Kimdir? 22 Şubat 2018

Atilla İlhan Kimdir?

Atilla İlhan Kimdir? 21 Şubat 2018

ÖNE ÇIKAN KATEGORİLER

RASTGELE İÇERİKLER

FACEBOOK'TA BİZ

iyzi - Tüm Hakları Saklıdır