KASİDE NEDİR?

Ana Sayfa » Eğitim » KASİDE NEDİR?
KASİDE NEDİR?

Kaside Nedir?

Divan şiirinde, din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılan şiirlere kaside denir.  Kelime anlamı “kastetmek, yönelmektir.”

Edebiyatımızda kasidenin kökü 13.yy Mevlana’ya kadar gitmektedir. Mevlana, Divân-ı Kebir adlı eserinde 300 kadar kasideye yer vererek edebiyatımızda kaside geleneğini başlatmıştır.

Kasidelerin genel özelliklerine baktığımızda:

Din ve devlet büyüklerinin övüldüğü veya yerildiği şiirlerdir.

-En az 15 en çok 99 beyitten oluşur. Ama genellikle 33 ile 99 beyit arasındadır.

-İlk beyitte mısralar kendi arasında uyaklıdır. Diğer beyitlerdeki mısraların birincisi serbest, ikincisi ise birinci beyitle uyaklıdır. Aa-ba-ca-da gibi…

-Aruz ölçüsünün değişik kalıplarıyla yazılabilir.

-Nazım birimi beyittir.

-Tıpkı gazeldeki gibi, ilk beyite matla, son beyite makta, şairin mahlasının geçtiği beyte taç beyit denir.

-Kasidenin en güzel beytine beyt’ül-kaside denir.

-Kasideler, türüne, giriş bölümünün konusuna veya redifine göre isimlendirilebilir. Rediflerine göre su kasidesi, güneş kasidesi gibi…

-Dize ortalarında kafiyeli olan kasidelere musammat kaside denir.

-Fahriye ve tegazzül dışında diğer bölümlerin olması zorunludur.

-Konularına göre tevhit, münacat, naat, methiye olmak üzere türlere ayrılabilir. Bölümleri ise; nesib, girizgah, tegazzül, methiye, fahriye ve dua’dır.

Konularına göre kasideler:

Tevhid: Allah’ın birliğini anlatan kasidelerdir.

Münacaat: Allah’a yalvarmak dua etmek amacıyla yazılan kasidelerdir.

Naat: Peygamberi övmek amacıyla yazılan kasidelerdir.

Methiye: Devrin ileri gelenlerini övmek için yazılır.

Hicviye: Devrin yöneticilerini eleştirmek amacıyla yazılan kasidelerdir.

Kasidenin bölümleri:

Tam bir kaside de aşağıdaki bölümler bulunmaktadır.

Nesib: Kasidenin giriş bölümüdür. Bir tabiat tasvirinin yapıldığı veya sevgilinin güzelliklerinin anlatıldığı bölümdür. Bu bölümün konuları bahar, kış, yaz, nevruz, gül, sümbül, güneş, söz ustalığı, kalem, gece, savaş, at veya bir güzel olabilir. Kasideler bu bölümde ele alınan konuya göre adlandırılır.

Nesib bölümünde işlenen konulara göre gruplara ayrılır. Örneğin;

Baharriye: Nesib bölümünde bahar anlatılır.

Iydiye: Nesib bölümünde bayram anlatılır.

Sıtaiyye: Nesib bölümünde kış ve kar anlatılır.

Ramazanniye: Nesib bölümünde ramazan anlatılır.

Sayfiyyye: Yaz anlatılır.

-Girizgâh: Asıl konuya giriş yapmak üzere düzenlenmiş en fazla iki beyitlik bölümdür.

Medhiye: Kasidenin sunulduğu kişinin, yani padişahın veya bir devlet büyüğünün övüldüğü bölümdür. Bu bölümde abartılı ve sanatlı bir övgü vardır.

-Tegazzül: Kasidenin ölçüsüne ve uyağına uygun yazılan araya sıkıştırılan gazeldir.

-Fahriye: Şairin kendisini övdüğü bölümdür.

Dua: Kasidenin son bölümüdür. Birkaç beyitten oluşur. Bu bölümde Allah’a, Peygamber’e ve ülke büyüklerine iyi dileklerde bulunulur.

Kasidelerin Tarihsel Önemi:

Kasideler, sosyal ve tarih araştırmacıları için önemli bir belge ve bilgi kaynağı niteliğindedir. Kasideler, ideal devlet adamı profili çizme, sosyal ve ekonomik konularda devrin özelliklerini yansıtma, sosyal hayatın değişik sahnelerini anlatma, tarihi şahsiyetlerin biyografik bilgilerine katkıda bulunma gibi özellikleri bakımından resmi tarihi vesikalar kadar önemlidir.

Önemli kaside şairleri:

Germiyanlı Şeyhi, Ahmet Paşa, Baki, Ruhi, Fuzuli, Nefi, Nedim ve Şeyh Galip.

 

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

KASİDE NEDİR? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Sabahattin Ali Kimdir?

Sabahattin Ali Kimdir? 30 Nisan 2015

ÖNE ÇIKAN KATEGORİLER

RASTGELE İÇERİKLER

FACEBOOK'TA BİZ

iyzi - Tüm Hakları Saklıdır