Halide Edip Adıvar Kimdir?

Ana Sayfa » Eğitim » Halide Edip Adıvar Kimdir?
Halide Edip Adıvar Kimdir?

Halide Edip Adıvar

Halide Edip Adıvar, Türk edebiyat tarihinin en çok okunan ve Türk edebiyatına damga vuran yazarlarından biridir.

Halide Edip Adıvar Hayatı

Halide Edip Adıvar, 1884 yılında İstanbul’da doğdu. Annesini küçük yaşlarda kaybeden Adıvar, ilköğrenimini evde aldığı özel dersler ile tamamladı. İngilizce öğrenirken ilk kitap çevirisini yaptı. Jacob Abbott’un “Ana” adlı eserini çevirdi. 1899 yılında bu çevirisi ile II. Abdülhamit tarafından Şefkat Nişanı ile ödüllendirildi.

Babası, İngiliz terbiyesi ile yetişmesini istediği için daha sonraları onu Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nde okuttu. Babasının batı hayranı olması sebebiyle, babası tarafından Batı kültürüne sahip bir birey olarak yetiştirildi.

Adıvar, 1901 yılında Üsküdar Amerikan Kız Koleji’nden mezun oldu. Ağırlıklı olarak yabancı asıllı öğrencilerin okuduğu bu okuldan mezun olan ilk Müslüman kadın olarak tarihe geçti. Bu okul ayrıca matematik öğretmeni olan Salih Zeki ile ilk evliliğini yapması bakımından da Halide Edip Adıvar’ın hayatında önemli bir yer teşkil etti.

Yazım hayatına geçişi:

Meşrutiyetin ikinci kez ilan edilmesinden sonra, 1908 yılında gazetelerde kadın hakları ile ilgili yazılar yazmaya başladı. Bu yazılarında eşinin isminden dolayı Halide Salih imzasını kullandı. Yazıları Osmanlı içerisindeki muhafazakâr çevrelerin tepkisini çekti. 31 Mart ayaklanması sırasında öldürülme endişesi ile iki oğlunu da alarak Mısır’a gitti.

1909 yılında İstanbul’a geri döndü. Siyasi yazılarının yanı sıra edebi eserlerde yazmaya başladı.  Heyyula ve Raik’in Annesi adlı romanları basıldı. Bu arada öğretmenlik ve müfettişlik görevlerinde de bulunmaktaydı. İleride yazacağı Sinekli Bakkal adlı ünlü romanı, bu görevler gereği İstanbul’un arka mahallelerini tanıması sayesinde ortaya çıktı.

1910 yılında eşi Salih Bey’in başka bir kadınla evlenmek istemesi üzerine boşandı. Artık yazılarında Halide Edip adını kullanmaya başladı. Aynı yıl “Seviyye Talip” romanını yayımladı. Bir kadının kocasını terk edişini, sevdiği erkekle yaşayışını anlattığı bu roman basıldığı dönemde birçok eleştiriye maruz kalmıştır. Bu roman aynı zamanda feminist bir eser olarak da değerlendirilir.

1911 yılında Balkan savaşları başlamış, Halide Edip Adıvar da bu yıllarda hastanelerde görev yapmıştır. 1917 yılında ise ikinci evliliğini Doktor Adnan Adıvar ile yapmıştır. Eşi Adnan Adıvar ile Kurtuluş Savaşı yıllarında Anadolu’ya geçmiş çeşitli cepheleri dolaşmış ve Mehmetçiklere moral vermiştir. Bu yüzden kendisine önce onbaşı, sonra da üstçavuş rütbesi verilmiştir.

Savaş sürerken Atatürk ile siyasi görüş ayrılığına düşmesinden dolayı 1917’de Adnan Adıvar ile birlikte yurtdışına çıkmıştır. Fransa ve İngiltere de yaşamış, Amerika’da Colombia Üniversitesi ve Hindistan’da Delhi İslam Üniversitelerinde konuk öğretim üyesi olarak dersler vermiştir. 1939 yılında yeniden Türkiye’ye dönmüş İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi Kürsü başkanlığını yapmış, ölümüne kadar bu görevini sürdürmüştür.

Halide Edip, romanlarında kadınları Batılı bir anlayış ile idealize etmiş, güçlü ve kültürlü kadın profili çizmiştir. Kahramanlarının kişiliklerine, ruh yapılarına ve davranışlarına önem vermiştir. Bu özelliği ile Türk romanında yeni bir adım atmıştır. Kurtuluş savaşı döneminde ulusçu, milli duyguları öne çıkaran roman ve öyküler kaleme almıştır. Yeni Turan, Ateşten Gömlek ve Vurun Kahpeye bu dönem eserlerindendir. En bilinen romanı Sinekli Bakkal olgunluk dönemi eserlerindendir.

ROMAN: 

Heyula (1908)

Raik’in Annesi (1909)

Seviye Talip (1910)

Handan (1912)

Yeni Turan (1912)

Son Eseri (1913)

Mev’ud Hüküm (1918)

Ateşten Gömlek (1923)

Vurun Kahpeye (1923)

Kalp Ağrısı (1924)

Zeyno’nun Oğlu (1928)

Sinekli Bakkal (1936)

Yolpalas Cinayeti (1937)

Tatarcık (1939)

Sonsuz Panayır (1946)

Döner Ayna (1954)

Akile Hanım Sokağı (1958)

Kerim Ustanın Oğlu (1958)

Sevda Sokağı Komedyası (1959)

Çaresaz (1961)

Hayat Parçaları (1963)

ÖYKÜ: 

İzmir’den Bursa’ya (Yakup KadriFalih Rıfkı ve Mehmet Asım Us ile birlikte, 1922)

Harap Mabetler (1911)

Dağa Çıkan Kurt (1922)

OYUN: 

Kenan Çobanları (1916)

Maske ve Ruh (1945)

ANI: 

Türkün Ateşle İmtihanı (1962)

Mor Salkımlı Ev (1963)

 

 

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Halide Edip Adıvar Kimdir? - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Sabahattin Ali Kimdir?

Sabahattin Ali Kimdir? 30 Nisan 2015

ÖNE ÇIKAN KATEGORİLER

RASTGELE İÇERİKLER

FACEBOOK'TA BİZ

iyzi - Tüm Hakları Saklıdır