17.Yüzyıl Türk Edebiyatı

Ana Sayfa » Eğitim » 17.Yüzyıl Türk Edebiyatı
17.Yüzyıl Türk Edebiyatı

17.yy Türk Edebiyatı

17.yy Türk Edebiyatı, gelişimini büyük ölçüde Osmanlı egemenliğindeki kültür merkezlerinde sürdürmüştür. Osmanlı devlet adamları ve seçkinleri kültür ve sanat hayatını himaye etmişlerdir. Bu dönemde hem nesir hem de nazım da büyük gelişmeler görülmüştür.

17.yy’ da edebiyatımız olgunlaşma dönemine girmiştir. Bu yüzyılda özellikle bazı şairler dikkat çeker. Sultanlar ve bürokratlar, sanatkâr kimlikleriyle tanınacak düzeyde eserler verir. Bunun en ilgi çekici örneklerinden biri Şeyhülislam Yahya’dır.

17.yy’ da geleneğin elverdiği ölçüde edebiyatta yenilik arayışları görülmüştür. Kaside geleneğinde Nefi’nin, rubai tarzında Azmizade Haleti’nin deneyimleri dikkat çekmiştir. Diğer yandan üslup düzeyinde Naili’nin öncülüğünü yaptığı Sebk-i Hindi ile Nabi’nin temsil ettiği hikemi tarz 17.yy’a damgasını vurmuştur.

17.yy’ da nesir dili de çeşitlenir. Nesir alanında, Evliya Çelebi, Kâtip Çelebi, Nergisi ve Veysi ön plandadır.

17.yy’ da dönemin en belirgin özelliklerinden biri sosyal, siyasi ve ekonomik açıdan yaşanan istikrarsızlıklardır. Fakat sanat ve kültür hayatı bu gelişmelerden fazla etkilenmemiştir. Yaşanan bu olumsuzlukların aksine 17.yüzyıl Türk edebiyatı parlak bir dönem yaşamıştır.

Bu yüzyılın şairlerine ait olup günümüze ulaşan yüz elli civarındaki divan, yüzyılın şiir bakımından oldukça zengin bir durumda olduğunu gösterir.

Dönemin Özellikleri:

-Divan edebiyatı, İran etkisinden kurtularak kendi benliğine kavuşma yolunda büyük gelişme göstermiştir.

-Sade, kolay ve güzel bir şiir diline kavuşulmuştur.

-Özellikle kaside ve gazel türlerinde parlak bir dönem yaşanmıştır.

-Düzyazı alanında da önemli eserle ortaya konmuştur.

-Aşık edebiyatı da büyük gelişme göstermiş bu dönemde. Başta Karacaoğlan, Kayıkçı Kul Mustafa, Gevheri gibi büyük saz şairleri bu dönemde yetişmiştir.

-Halk hikâyelerinin en güzellerinden biri olan Kerem ile Aslı da bu yüzyılın anonim ürünlerindendir.

Bu Dönemde Öne Çıkan Şairler ve Yazarlar

-Nefi: Nefi, padişahlara ve döneminin devlet büyüklerine yazdığı kasidelerle ve hicivleriyle tanınmıştır. Nefi divan edebiyatının en önemli kaside şairidir.

-Nabi: Şiirlerinde düşünce ön plandadır. Toplum yaşamında aksayan yönleri eleştirmiş, din ve töreyle ilgili öğütler içeren didaktik şiirler yazmıştır. Şairin divanından başka “Hayriyye” ve “Hayrabad” adlı mesnevileri, mektuplarından oluşan “Tuhfetü’l-Harameyn” ve “Münşeat” adlı kitapları vardır.

-Naili: Gazelde başarılıdır. Şiirlerinde anlam derinliğine önem vermiştir. Sebk-i Hindi temsilcisidir. Divanı vardır.

Neşati: Kaside de yazmış olmakla birlikte, esas ününü gazelleriyle kazanmıştır. Kasidelerinde Nef’î’nin etkisi görülür. Divan edebiyatının Sebk-i Hindî tarzının öncülerindendir.

Şeyhülislam Yahya: Baki‘nin ölümünden sonra gazelde üstat sayılmıştır. Dili temiz, hayalleri incedir, lirizmde derindir. Divanı vardır.

-Nergisi: Süslü nesrin örneklerini vermiştir.

Veysi: Süslü nesrin örneklerini vermiştir.

-Karacaoğlan: Aşık tarzının önde gelen isimlerindendir. Dindışı aşkı, gurbet, güzellik, ölüm gibi temaları işlediği koşma, semai, varsağı biçimli şiirleri halk arasında yayılmış olup günümüzde de çalınıp söylenmektedir. Sade, canlı, özlü bir Türkçesi, coşkulu ve duygulu (lirik) bir üslubu vardır.

Evliya Çelebi: Evliya Çelebi yalnız 17.yüzyılın değil Türk edebiyatının en önemli Seyahat yazarıdır. 10 ciltlik “Seyahatnâme” adlı eserinde Osmanlı imparatorluğu içindeki bütün yerleri, ayrıca Almanya, Avusturya, Rusya, Kafkasya ve İran’ı anlatmıştır.

-Kâtip Çelebi: Birçok dili bilen değişik alanlarda eserleri olan bir bilgin ve fikir adamıdır. Arapça yazdığı “Keşfü’z Zünûn” birçok bilim dalı ile ilgili 1450 kitabı tanıtır. Bu eser Batı dillerine de çevrilmiştir. “Cihan-nüma” adlı eseri dünya ve Osmanlı ülkeleri coğrafyası kitabıdır. “Fezleke” ve “Takvimü’t-Tevarih” tarih alanındaki eserleridir.

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

17.Yüzyıl Türk Edebiyatı - Yorumlar

YORUMLARINIZI PAYLAŞIN

 

Yapılan Yorumlar

BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler

Sabahattin Ali Kimdir?

Sabahattin Ali Kimdir? 30 Nisan 2015

ÖNE ÇIKAN KATEGORİLER

RASTGELE İÇERİKLER

FACEBOOK'TA BİZ

iyzi - Tüm Hakları Saklıdır