Eğitim

Nevruz (newroz) bayramı nedir? Genel Kültür 21 Mar 2012

Nevruz (newroz) bayramı nedir?

Farsça kökenli bir kelime olan nevruz, nevroz “yeni gün” anlamına gelir. 21 Mart’ta kutlanır. Kışın bitip, tüm canlıların baharla kucaklaştığı gün olarak kabul edilir ve doğudan batıya çok geniş bir coğrafyada çeşitli eğlence etkinlikleriyle kutlanır. Şüphesiz nevruzun en çok bilinen eğlencesi dilek tutularak yanan bir ateşin üstünden atlamaktır.

Nevruz bayramının çok eski bir geçmişinin olduğu bilinmektedir. Zira nevruza dair ilk yazılı kanıtlara 2. yüzyılda Pers kaynaklarında rastlanmıştır. Her ulusun kendi kültür değerleriyle özleştirerek kutladığı nevruz bayramı geçmişten günümüze kadar gelmiş ve başlangıcı Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 21 Mart olarak ilan edilmiştir. İslam dininde nevruzun mübarek bir gün veya dini bayram olduğu yer almadığı gibi İslam tarihinde de nevruz kutlamaları yapılmamıştır.

Zerdüştlük, ve Bahailer için de kutsal bir gündür ve tatil olarak kutlanır. Kürtlerde, Nevruz bayramının Kürt mitolojisindeki Demirci Kawa Efsanesi’ne dayandığına inanılır. Anadolu ve Orta Asya Türk halklarında da Göktürklerin Ergenekon’dan çıkışı anlamıyla ve baharın gelişi olarak kutlanır. Nevruz diğer Türk devlet ve topluluklarında da kutlanılır. Bunlardan Azerbaycan’da Novruz, Kazakistan’da Navrız meyrami (Наурыз мейрамы), Kırgızistan’da Nooruz, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde Mart dokuzu Kırım Türklerinde Navrez, Batı Trakya Türkleri’nde Mevris adları ile anılır. Kırım Tatarları, Afganlar, Farslar, Bahailer da nevruzu kutlar.

Bahar müjdecisi nevruz aynı zamanda insanların kaynaşmasına ve birbirleri ile olan ilişkilerinin pekişmesine de büyük katkı sağlamaktadır.

Nevruz Bayramı Ne Zaman Kutlanır?

Baharın doğuşu, yeniden tabiatın canlanması anlamına gelen ve Türkler için de önemli bir yere sahip olan Nevruz, miladi takvime göre 21 Mart’ta kutlanmaktadır. Bu bayramın tarihi o kadar eskidir ki Ergenekon Destanı’nda Türklerin dağı delerek dışarı çıktıkları günde nevruz ismi ile adlandırılmaktadır. 1995’e kadar bir adet olarak görülen ve bu şekilde kutlanan bayram bu tarihten sonra resmi bir bayrama dönüşmüştür. Peki, hangi kültürlerin hayatında etkilidir bu bayram? Aslında dünyada birçok ülkede Nevruz büyük bir coşkuyla kutlanır.

21 Mart’ta kutlanmasının sebebi ise gece ve gündüzün eşitlendiği ekinoksun yaşanmasından dolayıdır. Bu günün önemi kuzey ve güney yarımkürede güneş ışınlarının 90 derecelik bir açıyla düşmesi nedeniyle bir yarım kürede sonbahar başlangıcı diğerinde ise ilkbahar başlangıcı olmasıdır.

Nevruz Bayramında Neden Ateşin Üzerinden Atlanır?

Nevruz Bayramları kutlanırken en çok görülen sahnelerden birisi de yakışan ateşin üzerinden atlayan insanlardır. Aslında ateş kültürünün tarihi de çok eskilere dayanır. Birçok kültürde ateş kutsal sayılmakta olup Türkler arasında da ateşin farklı bir yeri vardır. Öyle ki ateşe tükürmek ve onu söndürmek iyi karşılanmıyordu. Bunun yanında hastalıkları da iyileştirdiğine inanılan ateş bazı şölenlerde kullanılıyor ve yine benzer sahneler yaşanıyordu. O tarihlerden bu yana bir gelenek haline gelen ateşten atlama aslında geçmişteki bu inanışların ve atfedilen kutsiyetin bir sembolüdür.

1.67 avg. rating (39% score) - 6 votes

Yorumlar

Yorumlar(1 )
    • Denizcan
      Denizcan 05 Kasım 2014

      Sağol ABİ ödevime yardımcı oldunuz 🙂


Sen de Yorumla!