Eğitim

Enerji soyut bir kavramdır. Bu yüzden gözle göremeyiz ancak cisimlerin üzerindeki etkilerle varlığından haberdar oluruz. Mesela ısınan su kaynar, bu bize ısı enerjisinin varlığını ispatlar. Yüksekten düşen su, türbinleri döndürerek  potansiyel bir enerjiye sahip olduğunu gösterir.  Yani kısaca enerjiyi iş yapabilme kabiliyeti olarak tanımlayabiliriz.

Fiziğin enerji kanunlarından biri; “enerji yoktan var, vardan yok edilemez” dir. Ancak enerji başka türde enerjilere dönüştürülebilir. Elektrik enerjisinin üretilmesi de bu prensibe dayanır.  Bir örnek vermek gerekirse; hidroelektrik santrallerde ilk enerji suyun potansiyel enerjisidir. Belirli bir yükseklikten düşen su bir değirmen mantığıyla çalışan türbinleri döndürür. Bu şekilde türbin potansiyel enerjiyi, mekanik enerjiye çevirmiş olur.  Bu mekanik enerji generatör uçlarına verilir. Generatörün özelliği mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirmektir. Bu sayede elektrik enerjisi üretilmiş olur. Görüldüğü gibi enerji yoktan var edilmemiş, sadece biçim değiştirmiştir. İlk başta var olan potansiyel enerji, önce mekanik enerjiye ardından elektrik enerjisine çevrilmiştir.

Termik santrallerde aynı mantığa göre çalışır. Ancak bu santrallerde türbinleri döndüren su değil buhardır.  Basıncı arttırılmış buhar ile türbinler döndürülür. Termik santralde kullanılan ham madde (kömür, doğalgaz, petrol vb.) her neyse bunlar yakılarak düzenekteki su buharlaşır ve bu yüksek ısılı buhar türbinleri döndürür.

Elektriği Kim Buldu?

Elektriği oluşturan parçalar devingen ve durağan olmak üzere ikiye ayrılır. Zaten bu parçacıkların tepkimesi sonucunda oluşmaktadır. Bu parçacıkların negatif yüklü olması oluşumda önemli role sahiptir. Elektronların birleşmesi ve hareketi elektriği meydana getirir. Diğer parçacıklar da pozitif yüklü olup negatif olanları çeker ve aynı kutupta olanlar da birbirini iter. Mıknatıs da zaten bu mantıkla ortaya çıkmıştır.

Elektrik insanlığın en büyük icatlarından birisi olarak görülür. Çünkü ısınmadan aydınlanmaya, iletişimden günlük olaylara birçok unsur elektrik ile meydana gelir. Yine büyük makineler onun sayesinde çalışır; kısaca insanlığın devamı için gerekli olan ve hayatı kolaylaştıran her şey onun sayesinde vardır.

Elektriğin tarihine baktığımızda ilk çalışmaların milattan önceye dayandığını görüyoruz. Yunanlılar kehribarı yünlü kumaşlara sürerek onunla bazı cisimleri çekebiliyorlardır. Daha sonra 17. Yüzyılın başlarında ilk ciddi denemelerini yapan William Gilbert, elektrik için önemli olan artı ve eksi kutupları ilk bulan kişiydi. Joseph Priestley elektrik yükleri üzerinde yaptığı deneylerde yüklerinin birbirlerini nasıl çektiğini aydınlattı. Bütün bunlar daha sona gelecek çalışmaların da temelini oluşturdu.

İlk elektrik pili 19. yüzyılda icat edildi. 1808’de ise Davy elektriğin ısıya ve ışığa dönüşebileceğini buldu ve bunu takip eden yıllarda elektriğin aynı zamanda bir iletken olduğu ortaya çıktı. Elektrik konusunda yıllarca yapılan bu araştırmalar sonucunda 19. Yüzyılın ikinci yarısında artık sanayide ve günlük yaşamda da elektrik kullanılmaya başlandı. Edison’un dünyada ilk elektrik dağıtım şebekesini Amerika’da kurmasının ardından elektrikten yararlanan kişi sayısı arttı ve gündelik hayatın bir parçası haline geldi.

Pervin Demirci

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Yorumlar

Yorumlar(9)
    • Veli
      Veli 02 Nisan 2011

      Ellerinize sağlık çok işime yaradı ya.

    • eren
      eren 07 Aralık 2011

      çok işime yaradı saolun

    • öğretmen
      öğretmen 15 Şubat 2012

      ben öğretmenim öğrencilerime bu ödevi verdim ve kendimde bu araştırmayı yaptım en iyi bilginin sizde olduğu kararını vermem pek de zor olmadı bu bilgileri paylaştığınız için sizlere çok teşekkür ederim…

    • Öğretmen Yar.
      Öğretmen Yar. 22 Nisan 2014

      ben öğretmen yardımcısıyım öğrencilerime bu ödevi verdim ve kendimde bu araştırmayı yaptım en iyi bilginin sizde olduğu kararını vermem pek de zor olmadı bu bilgileri paylaştığınız için sizlere çok teşekkür ederim…

    • kardelen
      kardelen 15 Nisan 2015

      ya güzel olabilir ama benim sorumla alakası yok tek umudum burasıydı


Sen de Yorumla!